محمد الريشهري
48
دانشنامه امام مهدى ( ع ) بر پايه قرآن ، حديث و تاريخ ( فارسى )
احاديث نيز از رجعت جمعى از اصحاب خاصّ پيامبر صلى الله عليه و آله و امام على عليه السلام گفتگو شده است . رجعت شهدا ، با عنوان كشتهشدگان در راه خدا ، نيز مورد تأكيد برخى احاديث است . در كنار اينها ، از رجعت كافران و منافقان مهم هم ياد شده است . تمام اين موارد ، قابل درج در عنوان مشهور خالصان در كفر و ايمان هستند ، چنان كه در ناحيهء كافران ، اختلافى وجود ندارد . در برخى احاديث ، از رجعت برخى اقوام يا گروهى از هر امّت و مانند آن سخن گفته شده ؛ امّا اجمال يا ابهام در اين تعابير را بايد با احاديث ديگرى كه آن اقوام يا گروه را توضيح دادهاند ، بر طرف كرد . نتيجه همان است كه پيشتر گفته شد ؛ يعنى خالصان از هر دسته ، رجعت خواهند كرد . تنها يك مورد است كه گويا مقدارى عامتر به نظر مىرسد و آن ، عنوان « همهء مؤمنان » است . اين مورد در حديثى ذكر شده كه به رجعت شهدا نيز اشاره كرده است . از امام باقر عليه السلام در بارهء آيهء « وَ لَئِنْ قُتِلْتُمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ أَوْ مُتُّمْ ؛ و اگر در راه خدا كشته شويد يا بميريد » « 1 » پرسيدند . امام عليه السلام پاسخ فرمود : يَا جَابِرُ ! أَ تَدرِى مَا سَبيلُ اللَّهِ ؟ القَتلُ فى سَبِيلِ عَلىٍّ عليه السلام وَ ذُرِّيَّتِهِ فَمَن قُتِلَ فِى وَلَايَتِهِ قُتِلَ فى سَبِيلِ اللَّهِ وَ لَيسَ أَحَدٌ يُؤمِنُ بِهذِهِ الآيَةِ إِلَّا وَ لَهُ قَتلَةٌ وَ مَيتَةٌ إِنَّهُ مَن قُتِلَ يُنشَرُ حَتّى يَمُوتَ وَ مَن ماتَ يُنشَرُ حَتّى يُقتَلَ . « 2 » اى جابر ! آيا مىدانى راه خدا كدام است ؟ كشته شدن در راه على عليه السلام و فرزندانش است . اگر كسى در راه ولايت وى كشته شود ، در راه خدا كشته شده است و كسى نيست كه به اين آيه ايمان داشته باشد ، مگر آن كه هم كشته مىشود و هم مىميرد . كسى كه كشته شده ، از قبر بيرون مىآيد تا بميرد و كسى كه مرده است ، از قبر بيرون مىآيد تا كشته شود .
--> ( 1 ) . آل عمران : آيهء 157 . ( 2 ) . مختصر بصائر الدرجات : ص 25 ، تفسير العيّاشى : ج 1 ص 202 ح 162 ، بحار الأنوار : ج 53 ص 40 ح 8 .